Trong hành trình đổi mới giáo dục hiện nay, mục tiêu phát triển toàn diện cho học sinh không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức khoa học hay phát triển tư duy logic (IQ), mà còn đặt trọng tâm vào việc bồi dưỡng và nâng cao trí tuệ xúc cảm (EQ). Đối với học sinh bậc trung học cơ sở – lứa tuổi có nhiều biến đổi tâm sinh lý sâu sắc, việc quản lý cảm xúc, thấu hiểu bản thân và kết nối với thế giới xung quanh đóng vai trò quyết định đến sự hình thành nhân cách. Tại trường Tiểu học và THCS Cự Khối, bên cạnh các hoạt động giáo dục chung, bộ môn Mĩ thuật đang được khai thác như một “kênh trị liệu” và là công cụ đắc lực để nuôi dưỡng, phát triển trí tuệ xúc cảm cho các em học sinh.
1. Không gian sáng tạo và thế giới nội tâm qua từng nét cọ
Trí tuệ xúc cảm bao gồm các năng lực cốt lõi: tự nhận thức, làm chủ bản thân, tự động viên, thấu cảm và kỹ năng xã hội. Trong khi các môn học khác thiên về tư duy logic và ngôn ngữ, môn Mĩ thuật mở ra một không gian phi ngôn ngữ – nơi học sinh được tự do bộc lộ những góc khuất nội tâm, những rung cảm tinh tế mà đôi khi lời nói thường ngày không thể diễn tả hết. Màu sắc, đường nét và hình ảnh chính là ngôn ngữ của cảm xúc. Khi cầm cọ vẽ, các em đang đối thoại với chính mình, giải tỏa những áp lực học tập và chuyển hóa cảm xúc thành các giá trị thẩm mỹ đẹp đẽ.
Dưới sự hướng dẫn tận tâm của thầy cô, các giờ học Mĩ thuật tại trường Tiểu học và THCS Cự Khối luôn diễn ra trong bầu không khí tập trung, say sưa và đầy hứng khởi. Mỗi học sinh đều tìm thấy niềm vui khi tự tay phác thảo những ý tưởng sáng tạo lên trang giấy. Những nét vẽ tỉ mỉ, những mảng màu sinh động không chỉ thể hiện năng lực tạo hình mà còn phản ánh thế giới nội tâm phong phú, niềm tự hào về quê hương đất nước và ước mơ tuổi học trò của các em.
2. Trải nghiệm đa dạng từ chất liệu cuộc sống và giáo dục môi trường
Để trí tuệ xúc cảm được phát triển toàn diện, giáo dục nghệ thuật không thể tách rời các hoạt động trải nghiệm thực tiễn. Tại trường Tiểu học và THCS Cự Khối, các thầy cô thường xuyên lồng ghép những chủ đề gắn liền với đời sống, thiên nhiên và ý thức trách nhiệm cộng đồng vào chương trình giảng dạy. Từ những vật liệu đã qua sử dụng như chai nhựa, bìa cát-tông hay vật liệu tự nhiên, học sinh đã khéo léo tạo nên các mô hình kiến trúc, bản đồ đất nước hay các sản phẩm thủ công vô cùng sáng tạo. Quá trình này giúp các em thấu hiểu giá trị của việc tái chế, vun đắp tình yêu lao động và ý thức bảo vệ môi trường sống xung quanh.
Tinh thần ấy tiếp tục được lan tỏa qua các hoạt động chăm sóc cảnh quan trường học. Việc trực tiếp vun trồng, tưới cây và làm đẹp những chậu hoa tái chế giúp học sinh nuôi dưỡng sự trân trọng đối với thiên nhiên, biết yêu cái đẹp từ những điều bình dị nhất trong khuôn viên trường.
Giáo viên tổ chức hoạt động trải nghiệm, giao lưu học tập trong không khí sôi nổi, giúp học sinh phát huy tính chủ động, tăng cường tương tác và phát triển năng lực hợp tác.
3. Sân chơi nghệ thuật và sự kết nối cộng đồng học đường
Một trong những yếu tố quan trọng để phát triển trí tuệ xã hội và sự tự tin cho học sinh là tạo ra môi trường để các em được công nhận, chia sẻ và tương tác tích cực với bạn bè, thầy cô. Những bức tranh đầy sắc màu của học sinh trường Tiểu học và THCS Cự Khối được trân trọng trưng bày trong các triển lãm nhỏ ngay tại sân trường. Đây không chỉ là nơi tôn vinh thành quả lao động nghệ thuật của các em mà còn là không gian để học sinh học cách lắng nghe, chia sẻ góc nhìn và thấu cảm với những ý tưởng của bạn bè.
Việc kết hợp hài hòa giữa giờ học trên lớp, các dự án trải nghiệm thực tế và hoạt động trưng bày nghệ thuật đã mang lại những chuyển biến tích cực rõ rệt. Học sinh trường Tiểu học và THCS Cự Khối ngày càng trở nên tự tin, cởi mở, biết kiểm soát cảm xúc và gắn kết chặt chẽ hơn trong tập thể. Hoạt động nghệ thuật Mĩ thuật thực sự đã và đang góp phần kiến tạo nên những “trường học hạnh phúc”, nơi mỗi ngày đến trường của các em là một hành trình nuôi dưỡng tâm hồn và phát triển nhân cách toàn diện.
Học sinh tích cực tham gia dự án STEM tái chế, sáng tạo các sản phẩm hữu ích từ vật liệu đã qua sử dụng, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và lan tỏa thông điệp sống xanh.
4. Hiệu quả và giá trị lan tỏa
Việc đẩy mạnh giáo dục trí tuệ xúc cảm thông qua hoạt động nghệ thuật Mĩ thuật tại trường Tiểu học và THCS Cự Khối đã mang lại những chuyển biến tích cực rõ rệt. Các em học sinh trở nên cởi mở, tự tin và biết cách kiểm soát tốt hơn những căng thẳng trong học tập cũng như cuộc sống hàng ngày. Những mâu thuẫn nhỏ tuổi học đường được xoa dịu bằng sự thấu hiểu và sẻ chia. Hơn thế nữa, hoạt động này góp phần làm phong phú thêm môi trường giáo dục của trường Tiểu học và THCS Cự Khối, đưa nhà trường tiến gần hơn đến mô hình “trường học hạnh phúc”.
Đặc biệt, quả ngọt của hành trình gieo mầm cảm xúc và nuôi dưỡng tài năng nghệ thuật ấy đã được ghi nhận qua những thành tích rất đáng tự hào trong các sân chơi, cuộc thi vẽ tranh các cấp:
* Trong cuộc thi vẽ tranh do Đoàn phường Long Biên tổ chức: Học sinh nhà trường đã xuất sắc đạt 01 Giải Đặc biệt và 01 Giải Nhì, thể hiện tư duy thẩm mỹ vượt trội cùng khả năng truyền tải cảm xúc chân thực qua từng nét vẽ.
* Tham gia Cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi quốc tế "Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình" năm 2026: Các em học sinh đã vinh dự nhận Giải Khuyến khích, góp phần lan tỏa tình yêu Thủ đô và thông điệp hòa bình qua những tác phẩm nghệ thuật rực rỡ sắc màu
Những giải thưởng này không chỉ là lời khẳng định cho chất lượng giáo dục Mĩ thuật của nhà trường, mà còn là nguồn động viên to lớn giúp các em thêm tự tin vào bản thân. Ở đó, mỗi giờ học Mĩ thuật không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức môn học, mà thực sự là một khoảng trời bình yên để nuôi dưỡng tâm hồn, chắp cánh cho trí tuệ xúc cảm của các thế hệ học sinh bay cao, bay xa, trở thành những con người giàu lòng nhân ái, biết yêu cái đẹp và sống có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng.
Học sinh nhận phần thưởng tại Cuộc thi vẽ tranh thiếu nhi quốc tế “Em yêu Hà Nội – Thành phố vì hòa bình” năm 2026
