1. Bệnh sốt xuất huyết là gì
- Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm cấp tính gây dịch do vi rút Dengue gây ra.
- Bệnh diễn biến nhanh, có khả năng thành dịch lớn, là bệnh nặng, có tỉ lệ tử vong cao. Cả người lớn và trẻ em đều có thể bị mắc sốt xuất huyết.
* Lưu ý:
- Dịch sốt xuất huyết thường xảy ra theo mùa, dịch bắt đầu từ tháng 4 và kéo dài đến cuối năm, cao nhất vào tháng 7,8,9,10.
2. Đường lây truyền
Muỗi vằn có màu đen, thân và chân có những đốm trắng
- Bệnh sốt xuất huyết lây do muỗi vằn Aedes aegypti (An-des-ê-gyp-ti) đốt, hút máu người bệnh rồi truyền sang người lành.
- Muỗi vằn có màu đen, trên thân và chân có những đốm trắng.
- Muỗi thường sống trong nhà, đậu ở quần áo, chăn, màn.
- Muỗi vằn đốt, hút máu vào ban ngày, mạnh nhất là vào sáng sớm và chiều tối.
- Muỗi vằn đẻ trứng, sinh sản ở các ao, vũng nước hoặc các dụng cụ chứa nước sạch ở trong và xung quanh nhà như bể nước, chum, vại, xô, chậu, giếng nước, hốc cây, hòn non bộ… các đồ vật hoặc đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, bát nước kê chạn, lốp xe, vỏ dừa, vỏ sữa chua, máng thoát nước mưa bị tắc…
- Muỗi vằn phát triển mạnh vào mùa mưa, khi nhiệt độ trung bình hàng tháng vượt trên 20º C.
3. Biểu hiện của bệnh sốt xuất huyết
- Sốt cao đột ngột 39 – 40°C, liên tục, kéo dài 2 - 7 ngày; đau đầu vùng trán nhiều, nhức hai hốc mắt, nhìn mờ, đau mỏi toàn thân, da khô nóng đỏ.
- Có các dấu hiệu xuất huyết:
- Các ban, chấm xuất huyết màu đỏ rải rác ở cẳng chân, cẳng tay, hai bên sườn; da căng, không mất nốt xuất huyết.
- Có thể chảy máu cam, chảy máu chân răng, lợi.
- Phụ nữ có thể có kinh bất thường, kinh nguyệt kéo dài.
- Theo dõi người bệnh chặt chẽ để phát hiện sớm các dấu hiệu nghi sốc: li bì, mệt mỏi, bồn chồn, khó chịu, vã mồ hôi, da và chân tay lạnh, môi tím tái, đau bụng, khó thở, tiểu ít.
- Có thể xuất huyết nội tạng: gan, thận, tiêu hoá (nôn ra máu, đi ngoài phân đen như bã cà phê, mùi khẳn, mạch nhanh nhỏ, huyết áp tụt).
4. Làm gì khi nghi ngờ bị sốt xuất huyết
- Mọi người đều có thể bị sốt xuất huyết nếu bị muỗi vằn hút máu người bệnh rồi truyền sang.
- Hãy đưa người bệnh đến các cơ sở y tế để khám bệnh; các trường hợp nhẹ có thể chăm sóc tại nhà.
- Nằm nghỉ tại nhà, hạn chế đi lại.
- Ăn nhẹ: cháo, súp, sữa.
- Uống nhiều nước, uống dung dịch Oresol, nước trái cây.
- Hạ nhiệt bằng thuốc Paracetamol, cảm xuyên hương; lau mát trán, hố nách, vùng bẹn.
- Nằm màn để tránh muỗi đốt làm lây truyền bệnh.
- Tuyệt đối không cho người bệnh uống Aspirin, không cạo gió, chích lễ.
5. Các biện pháp phòng, chống dịch
- Biện pháp hiệu quả phòng bệnh sốt xuất huyết là loại trừ nơi đẻ trứng của muỗi vằn, loại trừ ổ bọ gậy, diệt muỗi vằn truyền bệnh và không để muỗi đốt.
Để chủ động phòng chống bệnh sốt xuất huyết, mỗi người dân cần chủ động thực hiện một số biện pháp sau:
- Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để hạn chế chỗ cho muỗi sinh sản và phát triển như: bể nước ăn, giếng nước, chum, vại, thùng phuy, các dụng cụ chứa nước khác như” xô, thùng, chậu, chai, lọ, …
- Hàng tuần thực hiện các biện pháp diệt loăng quăng, bọ gậy bằng cách thả cá vào các dụng cụ chứa nước lớn, thau rửa dụng cụ chứa nước vừa và nhỏ như xô, thùng, chậu, lọ hoa, …; lật úp các dụng cụ không chứa nước không sử dụng.
- Hàng tuần mỗi cá nhân, mỗi hộ gia đình dành ít nhất 10 phút để vệ sinh môi trường, loại bỏ các vật liệu phế thải, hốc nước tự nhiên, lật úp các vật dụng chứa nước không sử dụng, để không cho muỗi đẻ trứng.
- Thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi đốt như ngủ màn ngay cả ban ngày; sử dụng bình xịt diệt muỗi, hương muỗi, kem xua muỗi, vợt điện diệt muỗi...
- Tích cực phối hợp với ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch và trong các chiến dịch vệ sinh môi trường diệt bọ gậy.
- Khi có biểu hiện sốt cao liên tục cần đến ngay cơ sở y tế để được khám chữa và tư vấn điều trị, đồng thời thông báo cho Trạm Y tế địa phương để triển khai các biện pháp phòng chống dịch tại cộng đồng. Không tự ý điều trị tại nhà.
KHÔNG CÓ BỌ GẬY – KHÔNG CÓ SỐT XUẤT HUYẾT.
KHÔNG CÓ MUỖI VẰN – KHÔNG CÓ SỐT XUẤT HUYẾT.
